محمود بن محمد حسنى واعظ
7
تفسير شريف البلابل القلاقل (فارسى)
[ مقدمه ] بسم اللّه الرحمن الرحيم از زمان نزول قرآن ، شاگردان مكتب قرآن ، نزد دو ثقل وزين ، قرآن و عالمان حامل كتاب ، كه مفسّران واقعى آن هستند ، زانوى ادب بر زمين زده و تفسير آيات مشكل را از آنها كه از نسل حضرت ابراهيم ، عالم به علم الهى بودند ، فرا مىگرفتند . با گذشت اعصار و قرون متمادى ، عالمانى كه به حكم صاحب مقام محمود ، حضرت محمد - صلى اللّه عليه و آله - تمسّك به ثقلين را بر صفحهء دل نگاشتند و براى فهم ثقل اكبر به ثقل ديگر مراجعه نمودند . كم نبودند . از ميان عالمان ، در قرن هفتم هجرى ، از سرزمين پهناور ايران اسلامى كه گسترهء آن آسياى ميانه امروز را نيز دربر مىگرفت ، بزرگى همچون : « ابو المكارم محمود بن ابى المكارم قوام الدين محمد بن ابى الفضل محمد حسنى واعظ » به اشارهء دوستى عزيز و مخلص ، دست به ابتكارى بديع زد و با استخراج آياتى از قرآن مجيد و كلام حميد ، كه در آنها « قل » به كار رفته ، به تفسير آنها پرداخت و آن را « البلابل القلاقل » ناميد . از مفسّر ، شرححال دقيقى در دست نيست و گمنامى او ، ما را به ياد فرمايش معصوم عليه السلام مىاندازد كه : المؤمن غريب . . . فطوبى للغرباء : مؤمن غريب است و خوشا به حال غريبان .